Follow That Page stuurt u een email wanneer deze pagina wordt gewijzigd.
|
Afscheid van mijn moeder
Het volgende heb ik verteld op de afscheidsdienst bij het overlijden van mijn moeder, Lidy Zweers - De Ronde (12-8-1928 - 11-4-2011).
Lieve Lidy,
Ik vertel nu in het kort het verhaal van jou en jouw leven.
Je groeide op in een groot huis in Roermond. Leuke herinneringen waren:
- Wandelen met vader en broers en zussen
- Je broer Wim met wie je van kinds af aan een hechte band had.
- Met de T-Ford op vakantie naar jullie vakantiehuis in Zoutelande, waarbij je vriendin Bea vaak meeging. Daar was het altijd feest: een neef van je die ook eens meeging brak er zijn arm en bleef daar dagen mee rondlopen, omdat hij bang was terug naar huis te moeten.
Minder leuk:
Toen je 12 was werd het oorlog. Roermond werd geëvacueerd. Jullie moesten van hot naar her trekken. Je hield hiervan een oorlogsdagboek bij. Nog decennia later werd je zeer geraakt als je op TV beelden zag van vluchtelingen.
Enkele jaren na de oorlog ging je Wiskunde studeren. Toen kwam je bij het Shell laboratorium terecht als rekenaarster. Al heel snel nam Shell, als eerste bedrijf in Nederland, een elektronische computer in gebruik: een zaal vol kasten, die met ponstape in het tweetallig getalstelsel aangestuurd moest worden. Jij werd een van de eerste computerprogrammeurs van Nederland. Er was ook iemand die les gaf, maar die deed dat te theoretisch. Jij zei tegen je chef: laat mij dat maar doen. En zo mocht jij lesgeven aan een hele klas vol collega's. Na een week had je de meesten zo ver dat ze in staat waren om op de computer een sommetje uit te rekenen: 2 + 3. Daarvoor moesten die leerlingen wel eerst begrijpen hoe die machine werkte, dus dat was een hele prestatie. En ze waren dan ook apetrots. Jij was ook trots: niet in het minst omdat een van je leerlingen stotterde en jij desnoods minuten stil bleef om hem aan het woord te laten. Het duurde niet lang tot jou de leiding over de programmeurs werd toevertrouwd.
Je zorgde bij Shell ook voor een prettige sfeer. In het plakboek dat je bijhield stonden foto's van jongedames die bovenop bureaus een modeshow hielden, en een parade van collega's met theekopjes op het hoofd.
Op een zomerkamp ontmoette je Tjerk. En er gebeurde niets. Nou ja, niets... Wel iets, maar er was nog een tweede zomerkamp voor nodig om jullie tot elkaar te brengen. Daarbij hielp het dat Tjerk's broer Gerrit in de organisatie zat; die kon Tjerk vertellen welk kamp jij de tweede keer koos.
Na 4 jaar verloving trouwden jullie. Dus ging je ook weg bij Shell. Dat was toen heel normaal: meisjes die trouwen die stoppen met werken. Maar jij vond het wel prima. Je baas vroeg nog of je wilde blijven; vrij uitzonderlijk, maar jij had genoeg van al die cijfertjes.
Er kwamen vier kinderen en via Velsen belandden we hier in Bergen.
Toen we naar school gingen kon je tijd besteden aan je hobby: wandkleden en halskettingen knopen. Helaas kreeg je artritis in je vingers van het knopen. Je stapte daarom over op schilderen. Daarbij gebruikte je altijd heel veel kleur. Nog maar enkele maanden geleden bracht ik je naar het ziekenhuis voor een röntgenfoto; je vroeg om de 3 minuten waarom we er waren, maar toen we na een half uur door de gang naar buiten liepen, zei je enthousiast: kijk, dat schilderij hebben we net ook gezien! Zo veel hield je van kunst en kleur.
Toen je oudste zoon Bas een jaar of 20 werd, begon heel geleidelijk een zwarte periode. Bas bleek schizofrenie te hebben; jij was de eerste die het merkte. Schizofrenie is een ziekte die zich kenmerkt door hallucinaties, paranoia, stemmen in het hoofd, hevige angst, dwangmatig handelen, en helaas ook het ontbreken van ziektebesef. Iemand met schizofrenie is niet gek, zijn omgeving is gek. Hij wil dus niet behandeld worden. Je zocht naar medische (psychiatrische) hulp, maar een gedwongen opname kon men pas doen als er gewonden of doden vielen. Psychisch leed telde niet, en ook niet dat Bas ieder jaar zieker werd.
Wel kreeg je een compliment van een psychiater bij wie we ons verhaal kwijt konden: jij deed het perfect: je luisterde altijd naar Bas, en liet geen moment merken dat het raar was wat hij vertelde. Zo kon je Bas toch tot steun zijn.
Op jouw beurt kon je je verhaal kwijt bij je buurvrouwen, die jou tot steun waren door naar *jou* te luisteren. Twee buurvrouwen speelden daarbij een sleutelrol: Tine Dijkstra en Hieke Spijkman. En als je in het dorp weleens iemand aan zag komen die voor jouw situatie geen begrip kon tonen en alles beter wist, ging je snel een zijstraat in.
Helaas bleef het achteruit gaan met Bas. De situatie leek hopeloos en we vreesden dat er gewonden of zelfs doden zouden vallen.
Toen bood een vriend, Paul Segaar, aan om op ons te passen zodat jij en Tjerk op vakantie konden gaan. Heerlijk, twee welverdiende weken rust in Israël! Je knapte er helemaal van op, je kreeg weer nieuwe energie. En je kreeg 's nachts een droom. In Israël hadden ze stopborden met een hand erop. In jouw droom zag je zo'n hand - met een gat erin. Jij wist: er is een opening, een uitweg.
Terug in Nederland ging je naar de instanties die konden beslissen over een gedwongen opname. Je sloeg met de vuist op tafel. Zo kan het niet langer! Zelfs de meest stoïcijnse bureaucraat kon niets inbrengen tegen jouw overtuigingskracht.
Spoedig stonden er een ambulance en een politiewagen voor de deur. Bas werd opgenomen. Eindelijk werd begonnen met hoognodige medicatie, waardoor hij weer zijn normale, rustige, zachtmoedige karakter terug kreeg.
Sindsdien heb je hem iedere twee weken bezocht. De hoogst enkele keer dat je verhinderd was, zorgde je dat iemand anders in jouw plaats ging. Tot januari dit jaar heb je het volgehouden: 27 jaar.
Intussen ging je verder met je geliefde hobby's: schilderen en tuinieren. Het deed je wel verdriet dat goede vriendinnen te vroeg overleden: Jacomina, Carla, Annemarie. Daar stond tegenover: fijne vakanties op de Canarische Eilanden met Tjerk en je broer Wim.
Op een dag in 2007 zakte je geliefde Tjerk in elkaar: het begin van ruim een jaar verlamming. Je bezocht hem iedere dag, vaak met hulp van buren en bekenden van de kerk. Je zat aan zijn bed toen hij zijn laatste adem uitblies. Dat was een klap.
Je geheugen werd steeds minder. Maar je bleef allerhartelijkst. Niet zo lang geleden vertelde je me enthousiast dat je het zo enig vond als Onno en zijn vrouw en kinderen op bezoek kwamen. Toen zei ik maar: "Ik weet zeker dat Onno dat óók heel leuk vindt!"
Zes weken geleden zwaaide je ons uit op de parkeerplaats. Maria en de kinderen zaten al in de auto en jij nam huilend afscheid van me. Ik denk dat je wist dat het einde nabij was.
Drie weken geleden volgde een ziekenhuisopname. Een darmoperatie slaagde, maar je was te verzwakt en leed onder hevige pijn. Afgelopen maandag werden longontsteking en buikvliesontsteking je teveel. Gelukkig waren we bij je in je laatste uren; zelfs je lieve broer Wim kon nog bij je zijn. Je kon niets meer zeggen, maar we konden zien dat je blij was dat we er waren.
Lieve Lidy, hier nemen we dan afscheid. We zullen je nooit vergeten. We zijn allemaal diep onder de indruk van jouw talenten: een enorme liefde voor mensen, hoe verschillend ook. Kracht, inzicht, vrolijkheid. Zelfs toen je op de intensive care lag maakte je nog grapjes met de artsen.
Een voorbeeld van je gevoel voor humor: Een vriendin van me kwam jou eens tegen bij de Hema, afdeling damesondergoed. Jij met een vierkant model onderbroek in je hand, zij met een tangaslip in haar hand. Toen zei je: "Daar staan we dan, met de generatiekloof in onze handen".
Maar vooral is iedereen opgevallen hoe ontzettend lief je was. Ik nam weleens klasgenoten mee naar huis, en die zeiden nogal eens verbaasd: "Wat heb jij een aardige moeder!" Iedereen was welkom, iedereen was voor jou gelijkwaardig. Je wilde iedereen helpen voor zover je kon. Als iemand jou hielp noemde je die altijd engeltje of lieve schat. Nooit kwam er een kwaad woord over je lippen - niet uit zelfbeheersing, maar uit liefde en begrip voor anderen. Een helderziende die ik ooit bezocht kon rake karakterbeschrijvingen maken van mijn naasten, en jou noemde ze in één woord: een koningin. Je deed aan Reiki, zeg maar genezing door gedachtenkracht. Dat paste je ook toe op Bas. En ik meen dat als ik je weleens vertelde over probleempjes, dat het snel daarna vaak net ietsje beter ging.
Je had geen taal nodig om met mensen contact te hebben. Met de Griekse oma van Simon, Dimitri en Lydia had je maar enkele woorden gemeenschappelijk maar WAT een hartelijkheid tussen jullie. En Maarten en Gerard vonden in jou een allerhartelijkste oma. Je maakte nooit een onderscheid tussen kleinkinderen en stiefkleinkinderen. Iedereen was voor jou gelijkwaardig.
Lieve Lidy, ik ben aan het einde gekomen van jouw verhaal.
Bedankt voor alles wat je voor ons gedaan hebt. Het was een voorrecht om jouw zoon, dochter, schoondochter, broer, kleinkind, neef, nicht, buur, vriendin, vriend of gewoon bekende te zijn.
Wij zorgen verder voor Bas. Doe de hartelijke groeten aan Tjerk en tot ziens.
Onno -
28 apr 2011, 23:39 -
Nog geen reacties
|
